Sıvı Besinler mi Granül Gübreler mi Kapalı Ortam Yetiştiriciliğinde Daha Etkilidir?

Kapalı alanda bitki yetiştirirken doğru gübre formu, toplam verimin %30-40’ını belirleyebilir. growsanat.com  kurucularından Oğuzcan Öner, “Ortam kontrollü sistemlerde besin çözeltisinin hızı ile granül gübrenin istikrarı dengelenmeli; aksi hâlde ‘en iyi çiçek gübresi’ ifadesi yalnızca etiket vaadinde kalır” diyerek gübre seçiminin stratejik önemini vurgular.

Sıvı Besin Çözeltilerinin Avantajları ve Sınırlamaları

• Anında emilim: İyonize yapı, kök bölgesine 24-48 saat içinde geçerek “bitkilerin hızlı büyümesi için ilaç” gibi hızlı tepki yaratır. 
• Doz kontrolü: EC & pH metre ile ppm ayarı yapılır; büyüme-çiçeklenme geçişinde N-P-K oranı kolayca değiştirilebilir. 
• Foliar opsiyonu: Mikro element eksikliğinde yapraktan püskürtme, absorpsiyonu %60’a çıkarır. 
• Sınırlama: Toprakta tuz birikimi riskine karşı haftada bir durulama (flush) gerekir; aksi hâlde kök yanması görülebilir. 

Yavaş Salınımlı Granül Gübrelerin Etki Prensibi

• Zaman salımlı kaplama: Kontrollü polimer kabuk, besini 45-90 gün boyunca parça parça salar. 
• pH tamponu: Kalsiyum nitratlı formüller toprak asitlenmesini yavaşlatır, mikroorganizma dengesi korunur. 
• Çalışma kolaylığı: Tek seferlik top dress uygulaması; sulama sıklığına bağımlı değildir. 
• Sınırlama: Hidroponik veya coco-perlit sistemlerde serbest iyon yoğunluğu tahmin edilemez, altta tortu bırakabilir. 

Karşılaştırmalı Performans Başlıkları

• pH yönetimi: Sıvı besinler 0,1 pH hassasiyetiyle ayarlanabilir; granül gübre değişimi daha yavaştır. 
• Tuz birikimi: Granül formda EC artışı kademeli olur; sıvıda doz aşımı anlık şok yaratabilir. 
• İş gücü: Çok bitkili raflarda sıvı otomasyon (fertigasyon) verimlidir; az sayıda saksıda granül bakım süresini kısaltır. 
• Besin kaçakları: Sıvı sistemde geri devir pompası ile kayıp %10’un altına iner; granülde ilk sulamada fazlalık alt tablada birikebilir. 

Ortama Göre Tercih Rehberi

• Hidroponik NFT / DWC: Tam çözünen sıvı A-B kitleri zorunlu. 
• Kokopit & Perlit karışımı: İlk 4 hafta sıvı, ardından azot-düşük granül takviyesi dengeli sonuç verir. 
• Organik torf-kompost: Kontrollü salım granüller mikrobiyal aktiviteyi besler; çiçeklenme başlangıcında sıvı potasyum desteği eklenir. 
• Mikro yeşillik tepsileri: Kısa çevrimde sıvı kimyasal ihtiyacı düşük; kompost çayı yeterli olabilir. 

Uygulama İpuçları: Karma Strateji ile Maksimum Verim

• Veg dönemi haftalık sıvı azot (150 ppm) + üç aylık yavaş salımlı mikro element granül, yaprağı koyu tutar. 
• Çiçek öncesi fosfor-yoğun sıvı şok (PK 13-14) sonrası potasyum kaplı granül, tomurcuğu doldurur. 
• Sulama suyunda kalsiyum/magnezyum 100 ppm altına düşüyorsa sıvı Ca-Mg konsantresi eklenmeli. 
• Her 30 günde bir EC ölçümü ile granül çözünme hızı izlenir; gerekiyorsa yarım doz üstten serpilir. 

Sonuç: Kapalı ortamda yalnızca “sıvı” ya da sadece “granül” demek yerine, substrat yapısı, iklim kontrolü ve iş gücünü birlikte değerlendirerek hibrit besleme şeması hazırlamak, ekonomik ve sürdürülebilir üretim sağlar. Böylece “en iyi çiçek gübresi” etiketi, laboratuvar koşullarında değil gerçek yetiştirme alanında karşılığını bulur.